Lijstjes, lief en leed

Het is weer de tijd van de eindejaarslijstjes. Er is geen ontkomen aan. En de vraag is waarom we zo graag willen weten wat anderen leuk vinden.

Daarop kent een emeritus professor cultuursociologie natuurlijk het antwoord. "Onze identiteit wordt deels aangereikt door algoritmes," zegt Walter Weyns. "Welke liedjes je het meest hebt beluisterd, welke podcasts … Het lijkt alsof die lijstjes ons iets vertellen over wie we zijn. Ze bepalen hoe je naar jezelf kijkt, of je voldoet aan een norm." Wellicht is dat laatste doorslaggevend. Omdat u er ongetwijfeld op zit te wachten: mijn meest gedraaide track is 2112 van Rush, een pompeus epos over rebellie tegen opgelegde conformiteit. Nagel op de kop, professor. De norm dan weer haal ik er niet mee: Miley Cyrus’ Flowers streamde 1,57 miljard keer meer. Ach, het is gewoon goed foute pathetiek.

Op zich is een jaarreflectie niet verkeerd. Alleszins levert het meer op dan voornemens of wat loze nieuwjaarswensen (‘een goed lief’ kwam nog nooit uit). Nog veel waardevoller is een dagelijks moment van verstilling. Dat klinkt melig, maar dat is het niet. Er is kennelijk behoefte aan. Niet voor niets is de Eerst Dit-podcast (met ochtendmeditaties) al jaren één van de best beluisterde podcasts in Nederland. En er is natuurlijk de revival van de scheurkalender: een blaadje aftrekken als ultiem avondritueel. De explosie begon naar het schijnt in 2018, met de eerste Slimste Mens-editie. De scheurkalender stootte daarmee de jaarkalender definitief van de troon. Sinds de verpreutsing van de Pirelli had die het sowieso al wat lastiger. Toch blijft het een beetje raar voor zo'n muf concept. Maar misschien biedt hij een bewust analoog tegenwicht. Zo'n kalender bestààt, en is stil en vergankelijk. Hij zorgt voor ritme, herhaling, dat avondlijk momentje: een fysieke handeling die tijd tastbaar maakt en structuur geeft.

Eigenlijk was het plan dat ik zelf ook een echte dagalmanak ging maken. Ik rondde dit jaar The Daily Elli af, 366 inzichten voor een makkelijker leven. Maar toen ik vorig jaar het nòg grotere aanbod aan aanschouwde borg ik dat idee snel weer op en ging ze publiceren op Instagram. Een onverdeeld succes was The Daily Elli niet. Overkill misschien. Elke dag een quote is wellicht van het goede teveel. Misschien is Instagram niet het juiste medium. Of zit er eenvoudigweg niemand op levenswijsheid te wachten van mìj. (Merk op dat ik de kwaliteit niet betwist.) Ik zou er kunnen inkomen. Want was het niet ene Joost Elli die een paar jaar geleden zelf schreef: “Gaat iemand met de regelmaat van de klok foto’s van zonsondergangen of keien in een stromende rivier met zweverige quotes posten, dan wordt mijn paranoia gewekt. Rennen!”

Aan het einde van het jaar loop ik traditioneel mijn agenda week per week na en noteer in twee kolommen wat plezier gaf en wat nuttige energie kostte. Bovenaan het positieve lijstje staan: dochter- en andere etentjes, terrasjes doen en de familiefeestjes. Ook nog: pret en verzet met mijn petekind en collega’s, een liedje maken met de neven en naar concerten gaan. Onveranderd hoog aan de negatieve kant (en toch weer in de val getrapt): groepsbijeenkomsten en nutteloze vergaderingen. Tussenin vielen nog wat andere dingen op. Ik tastte met weinig succes een aantal grenzen af, waar ik niettemin tevreden op terugkijk. Opnieuw verdwenen er weer wat mensen uit mijn leven: de wegen die scheidden, de klik die er niet meer was, een tegenslag … Sommigen komen terug, anderen nooit meer. Soms simpelweg omdat ze dood gingen. Er kwamen er ook enkele bij. En gelukkig is er die vaste kern. Tot slot: ik kocht wéér geen huis, wéér geen auto en ging wéér niet op reis. Zo, nu weet u ook weer wat ik leuk vind.

Vindt u deze blog wel wat hebben? Geef hem onderaan een hartje!

Delen op Facebook of X kan ook: klik op de knop linksonder en klaar.

Wilt u graag reageren? Dat kan beneden op deze pagina (opgelet: uw reactie is zichtbaar).

2025, 21 december, Leuven (Fnac) (België). Foto: Bart Cloots.

The Daily Elli's tot u nemen? Hier staan ze op de site allemaal netjes bij elkaar. U vindt ze ook op Instagram (@joost.elli) en Facebook (@joostellicreative). En wie weet volgend jaar in de Fnac.